อโศกจักร

Overview

อโศกจักร เป็นรูปแบบหนึ่งของธรรมจักร มีชื่อเรียกเช่นนี้จากที่ปรากฏพบบนจารึกพระเจ้าอโศกจำนวนมาก รวมถึงบนสิงหจตุรมุขสตมภศีรษะ และนำมาใช้บนธงชาติอินเดียตั้งแต่วันที่ 22 กรกฎาคม 1947 ในลักษณะสีน้ำเงินเข้มบนพื้นหลังขาว แทนที่สัญลักษณ์รูป จักร ที่ใช้บนธงชาติเดิมก่อนเอกราช และปรากฏใช้บนเครื่องราชอโศกจักรของอินเดีย

อโศกจักรรูปแบบที่ปรากฏบนธงชาติอินเดีย
ประติมากรรมนูนต่ำแสดงรูปจักรวรรติน น่าจะเป็นพระเจ้าอโศก เคียงกับจักร 16 ซี่ (100 ปีก่อนคริสต์กาล - ศตวรรษที่ 1) จากอมราวตี รัฐอานธรประเทศ

อโศกจักร (แปล: จักรหรือกงล้อพระเจ้าอโศก) เป็นรูปแบบหนึ่งของธรรมจักร มีชื่อเรียกเช่นนี้จากที่ปรากฏพบบนจารึกพระเจ้าอโศกจำนวนมาก รวมถึงบนสิงหจตุรมุขสตมภศีรษะ[1] และนำมาใช้บนธงชาติอินเดียตั้งแต่วันที่ 22 กรกฎาคม 1947 ในลักษณะสีน้ำเงินเข้มบนพื้นหลังขาว แทนที่สัญลักษณ์รูป จักร ที่ใช้บนธงชาติเดิมก่อนเอกราช และปรากฏใช้บนเครื่องราชอโศกจักรของอินเดีย

ที่มา

หลังพระโคตมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ที่พุทธคยา พระองค์เสด็จไปยังสารนาถ และพบกับปัญจวัคคีย์เพื่อทรงแสดงปฐมเทศนา อันแทนเชิงสัญลักษณ์ว่าเป็นการหมุนธรรมจักร (กงล้อแห่งธรรม) ซึ่งต่อมาได้นำมาใช้เป็นแม่ลายในจารึกทางศาสนาพุทธของพระเจ้าอโศก ซึ่งเป็นกษัตริย์พุทธองค์สำคัญในประวัติศาสตร์

อโศกจักรประกอบด้วย 24 ซี่ แทน 12 สิ่งอันเป็นเหตุเป็นผลกัน ตามคำสอนเรื่องปฏิจจสมุปบาท[2] โดย 12 ซี่แทนเหตุเกิดทุกข์ที่เป็นลำดับขั้น และอีก 12 ซี่คือการไม่มี-การดับทุกข์ ได้แก่

ธงชาติอินเดีย

อโศกจักรถูกนำมาใช้เป็นตราตรงกลางธงชาติอินเดีย มีความหมายสื่อถึงชีวิตที่มีการเคลื่อนไหว และความตายเมื่อกงล้อหยุดเคลื่อน[4][5] ธงอินเดียแรกเริ่มมีที่มาจากธงของสวราช ซึ่งเป็นธงของคองเกรสแห่งชาติอินเดีย โดยมหาตมะ คานธี นำมาใช้และปรับหลายส่วนจากการออกแบบแรกโดยปิงกลี เวงเกยยะ[6] ธงของคานธีมี จักร ตรงกลาง และต่อมาแทนที่ด้วยอโศกจักรในปี 1947 โดยชวหรลาล เนหรู[7]

อ้างอิง

  1. "The 'Lion Capital': a Buddhist symbol that became India's National Emblem". The Heritage Lab (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 2019-08-04. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 10 สิงหาคม 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-08-09.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  2. Maha Nayaka Thera, http://www.sundaytimes.lk/110710/Plus/plus_10.html เก็บถาวร 27 มิถุนายน 2019 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, The correct use of the 'Dharmachakra'
  3. พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). "พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม".
  4. "What is the meaning of 24 spokes of Ashok Chakra?". Jagranjosh.com. 2019-08-13. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-08-09.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  5. "Independence Day Special: Evolution of the Indian flag". ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 ตุลาคม 2020. สืบค้นเมื่อ 21 กันยายน 2020.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  6. Kapoor, P. (2018). Gandhi: An Illustrated Biography (ภาษามอลตา). Roli Books. น. 121. ISBN 978-81-936009-1-7. สืบค้นเมื่อ 2023-08-14.
  7. Goucher, C.; Walton, L. (2013). World History: Journeys from Past to Present. Taylor & Francis. น. 667. ISBN 978-1-135-08828-6.