จิตภาพแบบปู

จิตภาพแบบปู หรือที่เรียกว่า ทฤษฎีปู^{[1][2][3][4][5]} จิตภาพแบบปูในถัง (ตะกร้า หรือ หม้อ) และ ปรากฏการณ์ปู-ถัง^[6] คือวิธีคิดแบบหนึ่งซึ่งอธิบายได้ดีที่สุดด้วยวลี "ถ้าฉันไม่ได้ แกก็ต้องไม่ได้"^[7] ภาพพจน์ดังกล่าวได้มาจากการสังเกตรูปแบบพฤติกรรมของปูเมื่อถูกขังในถัง ในขณะที่ปูตัวใดตัวหนึ่งสามารถปีนหนีออกจากถังได้อย่างง่ายดาย^[8] ความพยายามของมันจะถูกปูตัวอื่น ๆ ขัดขวาง นำไปสู่จุดจบของปูทั้งถัง^[9][10]

มีการกล่าวอ้างว่าภาวะที่คล้ายกันในพฤติกรรมมนุษย์คือการที่สมาชิกของกลุ่มกลุ่มหนึ่งจะพยายามบั่นทอนความมั่นใจในตนเองของสมาชิกคนใดก็ตามที่ประสบความสำเร็จเหนือกว่าคนอื่น ๆ เพื่อฉุดรั้งความก้าวหน้าของสมาชิกคนนั้น ด้วยความริษยา ความขุ่นเคือง ความอาฆาต การคบคิด หรือความรู้สึกแข่งขัน^{[11][12][13][14]}

ผลต่อประสิทธิภาพการทำงาน

จิตภาพแบบปูมีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานในองค์กรเมื่อมนุษย์แสดงพฤติกรรมคล้ายคลึงกับปูโดยเฉพาะอย่างยิ่งภายในทีมทางสังคม^[15] ผลกระทบของจิตภาพแบบปูต่อประสิทธิภาพการทำงานได้รับการพรรณนาเชิงปริมาณในงานวิจัยฉบับหนึ่งจากนิวซีแลนด์ใน พ.ศ. 2558 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผลการสอบเฉลี่ยของนักเรียนดีขึ้นถึงร้อยละ 18 เมื่อมีการเผยแพร่อันดับผลการเรียนในลักษณะที่ป้องกันไม่ให้นักเรียนแต่ละคนรู้อันดับของนักเรียนคนอื่น^[16]

อ้างอิง