ปราสาทมงคลรรถ

ปราสาทมงคลรรถ
ប្រាសាទមង្គលាថ៌
ศาสนา
ศาสนา	ศาสนาฮินดู
จังหวัด	เสียมราฐ
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง	นครธม
ประเทศ	ประเทศกัมพูชา
แผนที่แบบโต้ตอบของปราสาทมงคลรรถ
พิกัดภูมิศาสตร์	13°26′37″N 103°52′04″E / 13.44361°N 103.86778°E / 13.44361; 103.86778
สถาปัตยกรรม
รูปแบบ	เขมร (แบบบายน)
ผู้สร้าง	พระเจ้าชัยวรมันที่ 8
เสร็จสมบูรณ์	ค.ศ. 1295

ปราสาทมงคลรรถ (เขมร: ប្រាសាទមង្គលាថ៌) หรือ ปราสาทตุบตะวันออก (ប្រាសាទតុបខាងកើត) หรือ ปราสาทเลข 487 (ប្រាសាទលេខ៤៨៧) เป็นเทวสถานในศาสนาฮินดูขนาดเล็กที่เมืองพระนคร ประเทศกัมพูชา

ปราสาทตั้งอยู่ในนครธม ทางทิศใต้ของถนนชัยชนะ ที่ปลายทางเดินในป่าซึ่งเริ่มต้นห่างจากประตูชัยไปประมาณ 300 เมตร เนื่องจากประกอบด้วยปราสาทขนาดเล็กที่ปรักหักพังตั้งอยู่บนฐาน และมีพืชพรรณขึ้นปกคลุม จึงเป็นหนึ่งในเทวสถานที่มีผู้เยี่ยมชมน้อยของเมืองพระนคร

ปราสาทได้รับการอุทิศเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1295^[1] ตามที่ปรากฏบนศิลาจารึกสี่ด้าน และความสำคัญของปราสาทอยู่ที่การเป็นอนุสรณ์สถานแห่งสุดท้ายของเมืองพระนครเท่าที่ทราบซึ่งระบุวันที่ได้อย่างแม่นยำ

ปราสาทสร้างด้วยหินทรายในรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 8^{[2]: 133, 138–139} เพื่อเป็นเกียรติแก่นักปราชญ์พราหมณ์นามว่ามงคลรรถ ซึ่งถูกเปรียบเป็นพระวิษณุ ตัวปราสาทมีผังเป็นรูปกากบาทและเปิดสู่ทิศตะวันออก ส่วนทิศหลักอื่นๆเป็นประตูหลอก ห้องครรภคฤหะเคยประดิษฐานรูปสลักสองรูป รูปหนึ่งเป็นมงคลรรถ อีกรูปเป็นมารดาของเขาซึ่งฐานของรูปยังคงอยู่ในที่เดิม หน้าบันต่าง ๆ ตกอยู่บนพื้น โดยหน้าบันเหล่านี้แสดงภาพพระวิษณุบรรทมเหนือพญาอนันตนาคราช ภาพสามย่างก้าวของพระวิษณุเพื่อทวงคืนโลก ภาพพระศิวะร่ายรำด้วยสี่กร และภาพพระกฤษณะยกเขาโควรรธนะ^[3]

อ้างอิง

บรรณานุกรม

• Freeman, Michael; Jacques, Claude (2006). Ancient Angkor (ภาษาอังกฤษ). River Books. ISBN 974-8225-27-5.
• Glaize, Maurice (2003) [1993, First published 1944]. Tremmel, Nils (บ.ก.). The Monuments of the Angkor Group (PDF) (ภาษาอังกฤษ) (พิมพ์ครั้งที่ based on the 4th). สืบค้นเมื่อ 2009-08-01.

แหล่งข้อมูลอื่น

• Mangalartha บนเว็บไซต์ Canby Publications
• Mangalartha บนบล็อกของ Andy Brouwer

13°26′37″N 103°52′4″E / 13.44361°N 103.86778°E / 13.44361; 103.86778