Overview
ภาษาซาราเบกา (Saraveca) หรือ ภาษาซาราย (Xaray) เป็นภาษาตระกูลอาราวะกันที่ปัจจุบันไม่มีผู้พูดแล้ว ครั้งหนึ่งเคยมีผู้พูดในประเทศโบลิเวียโดยชาวซาราเบ ภาษานี้เป็นที่รู้จักจากคำศัพท์ราว 400 คำและข้อความสั้น ๆ และมีความใกล้เคียงที่สุดกับภาษาปาเรซี ซึ่งพูดในบราซิล
| ซาราเบกา | |
|---|---|
| ซาราเบ, ชาราย | |
| ประเทศที่มีการพูด | โบลิเวีย |
| ภูมิภาค | ที่ราบลุ่มทางตะวันออก |
| ชาติพันธุ์ | ซาราเบ(กา) |
| สูญแล้ว | หลัง ค.ศ. 1962 |
อาราวะกัน
| |
| รหัสภาษา | |
| ISO 639-3 | sar |
| Glottolog | sara1331 |
| ELP | Saraveca |
ภาษาซาราเบกา (Saraveca) หรือ ภาษาซาราย (Xaray)[1] เป็นภาษาตระกูลอาราวะกันที่ปัจจุบันไม่มีผู้พูดแล้ว ครั้งหนึ่งเคยมีผู้พูดในประเทศโบลิเวียโดยชาวซาราเบ ภาษานี้เป็นที่รู้จักจากคำศัพท์ราว 400 คำและข้อความสั้น ๆ และมีความใกล้เคียงที่สุดกับภาษาปาเรซี ซึ่งพูดในบราซิล
การจัดกลุ่ม
ในทางภาษาศาสตร์ ซาราเบกามีความใกล้เคียงที่สุดกับภาษาปาเรซีของบราซิลที่ยังมีผู้พูดอยู่[2] ความเชื่อมโยงของภาษานี้กับภาษาอื่น ๆ ในตระกูลภาษาอาราวะกันถูกค้นพบเป็นครั้งแรกโดยดาเนียล การ์ริสัน บรินตัน (ค.ศ. 1891)[3] ภาษานี้ค่อนข้างแตกต่างจากภาษาตระกูลอาราวะกันภาษาอื่น ๆ ที่พูดในโบลิเวีย[4]
การกระจายทางภูมิศาสตร์
ภาษานี้เคยใช้พูดกันบริเวณแม่น้ำเบร์เดในโบลิเวีย ซึ่ง "อยู่ใกล้มาก" กับชายแดนบราซิล[4] ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือมีภาษาวาราซู (ปาวเซร์นา) ในตระกูลภาษาตูปี ทางทิศตะวันตกมีภาษาเปานากาและภาษาไปโกเนกา ทางทิศใต้มีภาษากูรูมินากา ภาษากูรูกาเนกา และภาษาชีกีตาโน ส่วนทางทิศเหนือและทิศตะวันออกมีภาษาปาเรซีในตระกูลอาราวะกันและคาบิซี[2]
ประวัติ
ภายในปี ค.ศ. 1962 ชาวซาราเบส่วนใหญ่ได้เปลี่ยนไปพูดภาษาชีกีตาโนแล้ว[5] แม้ว่าพวกเขาจะกลมกลืนเข้ากับสังคมท้องถิ่นมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 ก็ตาม[4]
การบันทึกเอกสาร
เอกสารบันทึกเกี่ยวกับภาษาซาราเบกามีเพียงข้อความ "สั้นมาก" ที่บันทึกโดยฮิว เว็ดเดลล์และตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1851 รายการคำศัพท์ 23 คำที่บันทึกโดยอัลซีด ดอร์บิญี (ค.ศ. 1839)[2] และคำศัพท์กับวลีราว 400 คำที่รวบรวมโดยฌอร์ฌ เดอ เครกี-มงฟอร์และปอล รีเว (ค.ศ. 1913) รวมถึงเอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์ ซึ่งรวมทั้งที่รวบรวมโดยโยฮัน นัทเทอเรอร์ (152 คำ) และฟุส (25 คำ)[4]
คำศัพท์
ตัวเลข
มีการกล่าวว่านี่เป็นภาษาเดียวที่มีระบบเลขซึ่งใช้ฐานห้าเพียงอย่างเดียว[6][7]
| ตัวเลข | ภาษาซาราเบกา |
|---|---|
| หนึ่ง | atia |
| สอง | iñama |
| สาม | anahama |
| สี่ | azarakapa |
| ห้า | ara-piaiče |
| สิบ | iñama no-kaxixi[a] |
| ยี่สิบห้า | arapiaiče no-kaxixi[b] |
ตามดอร์บิญี ตัวเลขบางตัวเหล่านี้ตรงกับคำที่ใช้เรียกนิ้วมือ:[2]
| ความหมาย | ภาษาซาราเบกา |
|---|---|
| นิ้วโป้ง | atia |
| นิ้วชี้ | iñama |
| นิ้วกลาง | anahama |
| นิ้วนาง | azarakapa |
| นิ้วก้อย | ara-piaiče |
เขายังให้อีกคำหนึ่งสำหรับ 'นิ้วโป้ง' ด้วย คือ nu-kaxi-axi-če[2]
ข้อความตัวอย่าง
ข้อความภาษาซาราเบกาที่เว็ดเดลล์รวบรวมไว้แสดงไว้ด้านล่างนี้ พร้อมกับการไล่เรียงความหมายทีละคำโดยเครกี-มงฟอร์และรีเว (ค.ศ. 1913)[2]
Nu-bīīm
หัวใจของฉัน
n-ĭča
ฉัน-ให้
umadea
taneštupa
ของพระเจ้า
evareūri
ในพระนาม
'ฉันขอฝากหัวใจของฉันไว้กับท่านในพระนามของผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์'
Naatro
ฉัน
kinhabe-sāri
ไม่มีความสุข
mačakūa
คน
kāna
ntimamūne
'ฉันไม่มีความสุข และไม่มีใครสงสารฉันเลย'
Tapičako
naneštupa
พระเจ้า
eda-iāre
ยิ่งใหญ่
menadīi
สำหรับ-ฉัน(?)
'กระนั้นพระเจ้าก็ยิ่งใหญ่สำหรับฉัน'
หมายเหตุ
อ้างอิง
- ↑ Godoy, Gustavo; Balykova, Kristina (2023-11-30). "Multilingual Pantanal and its decay". Tipití: Journal of the Society for the Anthropology of Lowland South America (ภาษาอังกฤษ). 19 (2): 272–293. doi:10.70845/2572-3626.1362. ISSN 2572-3626.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 de Créqui-Montfort, G.; Rivet, P. (1913). "Linguistique Bolivienne. La Langue Saraveka". Journal de la Société des américanistes. 10: 497–540. ISSN 0037-9174.
- ↑ Brinton, Daniel Garrison (1901). The American race: a linguistic classification and ethnographic description of the native tribes of North and South America. University of California Libraries. Philadelphia, D. McKay.
- 1 2 3 4 Danielsen, Swintha (มกราคม 2013). "Evaluating historical data (wordlists) in the case of bolivian extinct languages". STUF - Language Typology and Universals. 66 (3). doi:10.1524/stuf.2013.0014. ISSN 2196-7148.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ ภาษาซาราเบกา ที่ Ethnologue (17th ed., 2013)
- ↑ "Numerals and numeral systems | Examples & Symbols | Britannica". www.britannica.com (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2025-01-01.
- ↑ Wells, David (1997). The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers. Penguin UK. น. 60. ISBN 978-0-14-026149-3.