พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย

พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย

อาคารมุขหน้าของสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) ด้านตะวันตก (ทางซ้ายของภาพ) เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์รถไฟไทย
ก่อตั้ง	21 ตุลาคม พ.ศ. 2558[1][2]
ที่ตั้ง	สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) เลขที่ 1 ถนนรองเมือง แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
พิกัดภูมิศาสตร์	13°44′19″N 100°30′59″E / 13.7387333°N 100.5165214°E / 13.7387333; 100.5165214
ประเภท	ประวัติศาสตร์, วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ผลงานสำคัญ	ตั๋วรถไฟแข็ง, เครื่องตราทางสะดวก, รถไฟจำลอง[1]
เจ้าของ	มูลนิธิรถไฟไทย
ขนส่งมวลชน	กรุงเทพ (หัวลำโพง) หัวลำโพง

พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย (อังกฤษ: Thai Railway Museum) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ด้านหน้าของสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) ถนนรองเมือง แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร ดำเนินการโดยมูลนิธิรถไฟไทย ภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงวัตถุต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการรถไฟในประเทศไทย

ประวัติ

เมื่อ พ.ศ. 2506 ช่วงที่พลเอกไสว ไสวแสนยากรดำรงตำแหน่งผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้มีแนวคิดก่อตั้งพิพิธภัณฑ์รถไฟไทยบริเวณสวนจตุจักร ภายหลังการรถไฟแห่งประเทศไทยน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินที่ตั้งอาคารของพิพิธภัณฑ์เพื่อพระราชทานให้กรุงเทพมหานครจัดทำเป็นสวนสาธารณะ (สวนจัตุจักรในปัจจุบัน) แต่ตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ที่ติดไปกับที่ดินนั้นยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ทำให้กรุงเทพมหานครไม่สามารถดำเนินการใด ๆ กับอาคารหลังนี้ได้ อาคารจึงถูกทิ้งร้าง ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2532 ชมรมเรารักรถไฟที่ก่อตั้งโดยสรรพสิริ วิรยศิริได้ขอใช้พื้นที่อาคารพิพิธภัณฑ์จากการรถไฟแห่งประเทศไทย โดยใช้ชื่อว่า "หอเกียรติภูมิรถไฟ" จนกระทั่งปิดตัวเมื่อ พ.ศ. 2555^[3]

เมื่อ พ.ศ. 2547 ปริญญา จินดาประเสริฐ ประธานกรรมการการรถไฟแห่งประเทศไทยในขณะนั้นริเริ่มการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์รถไฟไทยอีกครั้ง แต่ก็ต้องล้มเลิกไปอีก เนื่องจากพื้นที่ที่จะใช้จัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์ได้ถูกใช้เป็นที่ตั้งของมูลนิธิมิราเคิล ออฟไลฟ์ในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี หลังจากนั้นก็มีความพยายามจะจัดตั้งพิพิธภัณฑ์รถไฟไทยอีกหลายครั้ง แต่ก็ล้มเลิกไปด้วยเหตุผลหลายประการ

เมื่อต้น พ.ศ. 2558 ประภัสร์ จงสงวน ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทยในขณะนั้นมีคำสั่งแต่งตั้ง ผศ. ดร. ศิริพงศ์ พฤทธิพันธุ์เป็นประธานกรรมการจัดหารายได้เพื่อก่อตั้งพิพิธภัณฑ์รถไฟไทย โดยปรับปรุงอาคารมุขหน้าของสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) ด้านตะวันตกให้เป็นสำนักงานของมูลนิธิรถไฟไทยและจัดให้เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์รถไฟไทย มีการจดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิรถไฟไทยเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 มูลนิธิและพิพิธภัณฑ์เริ่มดำเนินการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2558 โดย ผศ. ดร. ศิริพงศ์เป็นประธานมูลนิธิ^[1]

ส่วนจัดแสดง

พิพิธภัณฑ์รถไฟไทยมีส่วนจัดแสดง 3 ชั้น^[1][2]:

• ชั้น 1: จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใข้ที่เกี่ยวข้องกับการรถไฟไทย ได้แก่ จานและโถกระเบื้องที่เคยใช้ในกิจการโรงแรมรถไฟ, อุปกรณ์ที่ใช้ในสำนักงานรถไฟ เช่น ตั๋วรถไฟแข็ง อุปกรณ์ประทับวันที่บนตั๋ว โคมตะเกียงให้สัญญาณ เครื่องส่งโทรเลข เครื่องพิมพ์ดีด นาฬิกาไขลาน โทรศัพท์แบบหมุน, อุปกรณ์และอะไหล่ที่ใช้ในระบบราง เช่น เครื่องตราทางสะดวก ลูกตราและห่วงตราทางสะดวก, ม้านั่งที่ทำจากไม้หมอนปลดระวาง บริเวณทางเข้าพิพิธภัณฑ์มีจุดจำหน่ายของที่ระลึกและของสะสมต่าง ๆ เช่น ตั๋วรถไฟ หนังสือเดินทางรถไฟไทย ไปรษณียบัตร แม่เหล็กติดตู้เย็น พวงกุญแจ เสื้อยืด เป็นต้น
• ชั้น 2: จัดแสดงพระเก้าอี้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7), โปสเตอร์เตือนภัยในการเดินรถไฟ และมุมจำลองบรรยากาศเหมือนอยู่บนรถไฟ
• ชั้น 3: จัดแสดงรถไฟจำลองที่สามารถวิ่งได้จริง

ดูเพิ่ม

• หอเกียรติภูมิรถไฟ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

• พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย ที่เฟซบุ๊ก
• พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย ที่เว็บไซต์มิวเซียมไทยแลนด์
• พิพิธภัณฑ์รถไฟไทย ที่เว็บไซต์ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร