Overview
เวย์แบ็กแมชชีน เป็นคลังบันทึกข้อมูลดิจิทัลของเวิลด์ไวด์เว็บที่สร้างขึ้นโดยอินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์ องค์กรที่ไม่แสวงหากำไรสัญชาติอเมริกันที่ตั้งอยู่ที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย หน้าต่าง ๆ ได้รับการบันทึกอย่างช้าตั้งแต่ ค.ศ. 1995 และเปิดให้เข้าใช้งานทั่วไปใน ค.ศ. 2001 ช่วยให้ผู้ใช้สามารถ "ย้อนเวลา" ไปดูเว็บไซต์ในอดีต ผู้ก่อตั้ง บรูว์สเตอร์ เคล และบรูซ กิลเลียต พัฒนาเวย์แบ็กแมชชีนเพื่อให้ "ทุกคนสามารถเข้าถึงความรู้ทั้งหมดได้" ด้วยการเก็บรักษาสำเนาเว็บเพจที่เลิกใช้งานแล้วไว้ในคลังข้อมูล
| ประเภท | หน่วยเก็บถาวร |
|---|---|
| ก่อขึ้น |
|
| พื้นที่ให้บริการ | ทั่วโลก (ยกเว้นจีน, อินเดีย[a] และบาห์เรน) |
| เจ้าของ | อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์ |
| ยูอาร์แอล | |
| เชิงพาณิชย์ | ไม่ |
| ลงทะเบียน | ไม่จำเป็น |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดบริการ |
| เขียนด้วย | HTML, CSS, JavaScript, Java, Python |
เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ: Wayback Machine) เป็นคลังบันทึกข้อมูลดิจิทัลของเวิลด์ไวด์เว็บที่สร้างขึ้นโดยอินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์ องค์กรที่ไม่แสวงหากำไรสัญชาติอเมริกันที่ตั้งอยู่ที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย หน้าต่าง ๆ ได้รับการบันทึกอย่างช้าตั้งแต่ ค.ศ. 1995 และเปิดให้เข้าใช้งานทั่วไปใน ค.ศ. 2001 ช่วยให้ผู้ใช้สามารถ "ย้อนเวลา" ไปดูเว็บไซต์ในอดีต ผู้ก่อตั้ง บรูว์สเตอร์ เคล และบรูซ กิลเลียต พัฒนาเวย์แบ็กแมชชีนเพื่อให้ "ทุกคนสามารถเข้าถึงความรู้ทั้งหมดได้" ด้วยการเก็บรักษาสำเนาเว็บเพจที่เลิกใช้งานแล้วไว้ในคลังข้อมูล[2]
เวย์แบ็กแมชชีนได้บันทึกหน้าเว็บไว้ได้มากกว่า 38,200 ล้านหน้าภายในสิ้น ค.ศ. 2009 ณ เดือนพฤศจิกายน 2024 เวย์แบ็กแมชชีนได้เก็บหน้าเว็บไว้มากกว่า 916,000 ล้านหน้าและข้อมูลราว ๆ 100 เพตะไบต์[3][4]
ประวัติ
อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์เริ่มเก็บแคชเว็บเพจเร็วสุดตั้งแต่ ค.ศ. 1995 หนึ่งในหน้าแรกสุดถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1995[5]
บรูว์สเตอร์ เคลและบรูซ กิลเลียต ผู้ก่อตั้งเวย์แบ็กแมชชีน เปิดตัวเว็บนี้ที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย[6]ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2001[7][8] โดยหลักแล้วเพื่อแก้ไขปัญหาเนื้อหาบนเว็บที่หายไปเมื่อใดก็ตามที่มีการเปลี่ยนแปลงหรือเมื่อเว็บไซต์ถูกปิดลง[9] บริการนี้ช่วยให้ผู้ใช้สามารถดูหน้าเว็บรุ่นที่จัดเก็บไว้ในเวลาต่าง ๆ ได้ ซึ่งที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์เรียกว่า "ดัชนีสามมิติ"[10] เคลและกิลเลียตสร้างเครื่องกลไกที่หวังจะเก็บถาวรอินเทอร์เน็ตทั้งหมดไว้และเปิดให้ "เข้าถึงความรู้ทั้งหมดได้ทั่วถึง"[11] ชื่อ "เวย์แบ็กแมชชีน" อ้างอิงถึงเครื่องมือเดินทางข้ามเวลาสมมติในการ์ตูนแอนิเมชัน The Adventures of Rocky and Bullwinkle and Friends จากคริสต์ทศวรรษ 1960[12][13][14] ในส่วนของการ์ตูนเรื่อง "ประวัติศาสตร์ที่ไม่น่าจะเป็นไปได้ของพีบอดี" มิสเตอร์พีบอดีและเชอร์แมนใช้ "เวย์แบ็กแมชชีน" เพื่อย้อนเวลากลับไปเพื่อเป็นพยานและมีส่วนร่วมในเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียง[15]
ในช่วง ค.ศ. 1996 ถึง 2001 ข้อมูลถูกเก็บไว้ในเทปดิจิทัล โดยที่เคลอนุญาตให้นักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์เข้าถึงฐานข้อมูล "ที่ยุ่งยาก" เป็นครั้งคราว[16] เมื่อหน่วยเก็บถาวรมีอายุครบ 5 ปีใน ค.ศ. 2001 ได้มีการเปิดตัวและเปิดให้สาธารณชนเข้าชมในพิธีที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์[17] ในช่วงที่เปิดตัวเวย์แบ็กแมชชีน มีหน้าที่เก็บถาวรแล้วมากกว่า 10,000 ล้านหน้า[18][19] ข้อมูลจะถูกเก็บไว้ในคลัสเตอร์โหนด Linux ขนาดใหญ่ของอินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์[11] โดยจะเข้าไปเยี่ยมชมและเก็บถาวรเว็บไซต์เวอร์ชันใหม่เป็นครั้งคราว[20] นอกจากนี้ ยังสามารถจับภาพไซต์ได้ด้วยตนเองโดยป้อนยูอาร์แอลของเว็บไซต์ลงในกล่องค้นหา โดยต้องให้เว็บไซต์อนุญาตให้เวย์แบ็กแมชชีน "รวบรวม" และบันทึกข้อมูล[21]
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ค.ศ. 2020 เวย์แบ็กแมชชีนเริ่มตรวจสอบข้อเท็จจริงของเนื้อหา[22] ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2022 โดเมนของ Ad server ถูกห้ามไม่ให้จับหน้าจอ[23]
ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2021 เนื่องในโอกาสครบรอบ 25 ปีของอินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์ ทางเวย์แบ็กแมชชีนได้เปิดตัว "เวย์ฟอร์เวิร์ดแบ็กแมชชีน" ที่ให้ผู้ใช้ "เดินทางสู่อินเทอร์เน็ตใน ค.ศ. 2046 ซึ่งเป็นปีที่ความรู้ถูกล้อมโจมตี"[24][25]
หมายเหตุ
อ้างอิง
- ↑ Ong, Thuy (สิงหาคม 9, 2017). "Wayback Machine has been blocked in India". The Verge.
{{cite web}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Kahle, Brewster (พฤศจิกายน 23, 2005). "Universal Access to all Knowledge". Internet Archive. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ สิงหาคม 14, 2022. สืบค้นเมื่อ มิถุนายน 5, 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Internet Archive: Wayback Machine". web.archive.org. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ มีนาคม 13, 2023.
{{cite web}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) The current number of archived pages can be seen at the archive's home page. - ↑ Kahle, Brewster. "A Message from Internet Archive Founder, Brewster Kahle". Internet Archive. สืบค้นเมื่อ มกราคม 10, 2024.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Eugene Public Library Hours". Internet Archive/Wayback Machine.
{{cite web}}:|archive-url=มีรูปแบบไม่ถูกต้อง: ตราเวลาไม่ถูกต้อง (วิธีใช้);|url=ขาดหายหรือว่างเปล่า (วิธีใช้) - ↑ "Wayback Machine General Information". Internet Archive. สืบค้นเมื่อ มีนาคม 2, 2021.
{{cite web}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) CS1 maint: deprecated archival service (ลิงก์) - ↑ "WayBackMachine.org WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools". WHOIS. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ พฤษภาคม 14, 2020. สืบค้นเมื่อ มีนาคม 13, 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "InternetArchive.org WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools". WHOIS. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ พฤษภาคม 12, 2020. สืบค้นเมื่อ มีนาคม 13, 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Notess, Greg R. (มีนาคม–เมษายน 2002). "The Wayback Machine: The Web's Archive". Online. 26: 59–61. INIST:13517724.
{{cite journal}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "The Wayback Machine", Frequently Asked Questions, ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ กันยายน 18, 2018, สืบค้นเมื่อ กันยายน 18, 2018
{{citation}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "20,000 Hard Drives on a Mission". Internet Archive Blogs. ตุลาคม 25, 2016. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ ตุลาคม 20, 2018. สืบค้นเมื่อ ตุลาคม 15, 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Green, Heather (กุมภาพันธ์ 28, 2002). "A Library as Big as the World". BusinessWeek. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ ธันวาคม 20, 2011.
{{cite magazine}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Tong, Judy (กันยายน 8, 2002). "Responsible Party – Brewster Kahle; A Library Of the Web, On the Web". The New York Times. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ กุมภาพันธ์ 20, 2011. สืบค้นเมื่อ สิงหาคม 15, 2011.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Keith Scott (2000). The Moose that Roared: The Story of Jay Ward, Bill Scott, a Flying Squirrel, and a Talking Moose. St. Martin's Press. ISBN 0-312-19922-8
- ↑ Markstein, Don. "Toonopedia: "Peabody's Improbable History"". Toonpedia.com. สืบค้นเมื่อ 2024-11-07.
- ↑ Cook, John (พฤศจิกายน 1, 2001). "Web site takes you way back in Internet history". Seattle Post-Intelligencer. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ สิงหาคม 12, 2014. สืบค้นเมื่อ สิงหาคม 15, 2011.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Mayfield, Kendra (ตุลาคม 28, 2001). "Wayback Goes Way Back on Web". Wired. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ ตุลาคม 16, 2017. สืบค้นเมื่อ ตุลาคม 16, 2017.
{{cite magazine}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Arora, Sanjay K.; Li, Yin; Youtie, Jan; Shapira, Philip (พฤษภาคม 5, 2015). "Using the wayback machine to mine websites in the social sciences: A methodological resource". Journal of the Association for Information Science and Technology. 67 (8): 1904–1915. doi:10.1002/asi.23503. hdl:10.1002/asi.23503. ISSN 2330-1635.
{{cite journal}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Internet Archive Frequently Asked Questions". ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ ตุลาคม 21, 2009. สืบค้นเมื่อ มกราคม 17, 2015.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Leetaru, Kalev (มกราคม 28, 2016). "The Internet Archive Turns 20: A Behind the Scenes Look at Archiving the Web". Forbes. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ ตุลาคม 16, 2017. สืบค้นเมื่อ ตุลาคม 16, 2017.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Internet Archive: Wayback Machine". Internet Archive. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ มกราคม 3, 2014. สืบค้นเมื่อ ตุลาคม 15, 2018.
{{cite web}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Graham, Mark (ตุลาคม 30, 2020). "Fact Checks and Context for Wayback Machine Pages". Internet Archive Blogs. สืบค้นเมื่อ มกราคม 17, 2021.
{{cite web}}: การอ้างอิงใช้ชื่อทั่วไปเกินไป (วิธีใช้)CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Attempts to 'save page now' domains such as tpc.googlesyndication.com or s0.2mdn.net or atdmt.com or adbrite.com result in "This URL is in our block list and cannot be captured."
- ↑ "Internet Archive 25th Anniversary – Universal Access to All Knowledge". สืบค้นเมื่อ มกราคม 13, 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Wayforward Machine • Visit the future of the internet". Way Forward Machine. สืบค้นเมื่อ มกราคม 13, 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น
- เว็บไซต์ทางการ

- Internet history is fragile. This archive is making sure it doesn't disappear. PBS Newshour. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ มกราคม 6, 2022. สืบค้นเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2024.
{{cite AV media}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)